yểu tử

Định nghĩa
  1. Động từ (thường dùng trong văn viết, trang trọng hoặc cổ):
    • Chết trẻ, chết khi còn ít tuổi: "yểu tử" chỉ hành động qua đời trước khi đến tuổi trưởng thành hoặc trước tuổi thọ trung bình của con người. Từ này mang sắc thái buồn bã, thương tiếc và thường gắn với quan niệm về số phận, nghiệp chướng trong văn hóa Á Đông.
Ví dụ sử dụng
  • (Anh ta chết trẻ ở tuổi hai mươi lăm, gây nhiều thương xót.)
  • (Trong truyện cổ, người con hiếu thảo thường không chết non nhờ phúc đức.)
  • (Căn bệnh nguy hiểm làm cô bé qua đời sớm khi mới mười tuổi.)
Các cách sử dụng nâng cao

  • "yểu tử yểu táng": chết trẻ và được chôn cất sơ sài, thiếu lễ nghi — cụm từ chỉ sự bất hạnh trọn vẹn.

    • Người xưa cho rằng kẻ ác thường chịu cảnh yểu tử yểu táng. (Người xưa tin rằng người xấu thường chết trẻ và không được mai táng tử tế.)

  • "tướng yểu tử": tướng mạo được cho là báo hiệu chết non (trong tướng số học).

    • Ông thầy tướng bảo gã có tướng yểu tử, nhưng gã không tin. (Ông thầy tướng nói gã có tướng chết trẻ, nhưng gã không tin.)
Biến thể và từ gần giống

  • Yểu (tính từ, phụ tố): non, trẻ, sớm — thường đi với các từ chỉ sự chết hoặc suy tàn.

    • Yểu mệnh: số phận ngắn ngủi, chết non.
    • Yểu điệu: (từ khác) dáng vẻ mềm mại, thướt tha (không liên quan đến yểu tử).

  • Tử (động từ): chết — thành tố Hán Việt.

    • Tử trận: chết trong trận chiến.
    • Tử vong: chết, qua đời (thuật ngữ y học hoặc thống kê).
Từ đồng nghĩa
  • Chết trẻ: cách nói thông thường, không trang trọng.
    • Nó chết trẻ vì tai nạn giao thông. (Nó mất sớm do tai nạn.)
  • Chết non: mang sắc thái thông tục, thường dùng trong than thở.
    • Thằng bé chết non, tội nghiệp quá. (Đứa bé mất sớm, thật đáng thương.)
  • Mệnh yểu: số phận ngắn ngủi (dùng như danh từ).
    • Mệnh yểu của nó khiến ai cũng xót xa. (Số phận chết non của nó làm mọi người đau lòng.)
Thành ngữ liên quan
  • Hồng nhan bạc mệnh: người đẹp thường chết trẻ — thành ngữ chỉ sự bất hạnh của người phụ nữ xinh đẹp.
    • Nàng là minh chứng cho câu "hồng nhan bạc mệnh", vì nàng yểu tử ở tuổi đôi mươi. (Nàng là bằng chứng cho câu nói người đẹp thường chết trẻ, vì nàng qua đời sớm ở tuổi hai mươi.)
  • Tài tử đa truân: người tài thường gặp nhiều tai ương, có thể dẫn đến yểu tử.
    • Những thi sĩ tài hoa thường chịu cảnh tài tử đa truân, nhiều người yểu tử khi còn trẻ. (Những nhà thơ tài năng thường gặp nhiều gian truân, nhiều người chết trẻ.)